Europese drone wetgeving 2019 – eenvoudig uitgelegd

De bedoeling van de nieuwe Europese dronewetgeving is dat je als Belgische dronepiloot ook in het buitenland kan gaan vliegen zonder dat je moet beschikken over een drone vliegbewijs voor dat land en dat de regelgeving binnen Europa hetzelfde is voor alle lidstaten, om zo verwarring of onwetenheid te vermijden.

Daarnaast moet deze nieuwe regelgeving plaats bieden voor innovatie en nieuwe toepassingen voor drones in onderwijs en industrie, waar de huidige wetgeving eerder een beperkende factor heeft en innovatie tegenwerkt.

Deze tekst is gebaseerd op de onlangs verschenen richtlijnen en zijn op dit moment nog geen verplichting voor de lidstaten. Dit is pas aan de orde vanaf 1 juli 2020.

Dank aan EUKA en skeyes – Jean-Pierre De Muyt voor het verduidelijken van deze nieuwe wetgeving. Zijn presentatie werd als leidraad gebruikt voor het maken van deze tekst.

Wat met de huidige wetgeving?

Vanaf 1 juli 2020 mag je de huidige wetgeving volledig naast je neerleggen, vanaf dan is die niet meer van toepassing en dit geldt voor alle Europese lidstaten.  Wel kunnen de lidstaten nog specifieke zones definiëren waar er op bepaalde vlakken afgeweken wordt van de Europese regels, zoals bijvoorbeeld het verbieden van vluchten boven gevoelige natuurgebieden.

De nieuwe Europese wetgeving

De nieuwe Europeses verordeningen zijn gestoeld op de ” Regulation EU 1139/2018 (EASA basic regulation) en zijn van toepassing op alle UAS (Unmanned Aircraft Systems), dus zowel multicopters, helicopters als fixed wing (vliegtuigen), als het maar onbemand is.

Ook wordt er geen verschil meer gemaakt tussen hobby en professioneel gebruik. Het maakt dus niet uit of je geld verdient met het vliegen van je drone.

Zeer goed om weten is dat het nu ook vast staat dat modelvliegtuigen ( fixed wings) ook drones zijn, daar durfde men al eens aan twijfelen maar de definitie van een drone is dus in die zin ook vast gelegd.

De enige uitzondering is dat State Aircraft (politie, hulpdiensten, leger, …) hier niet onder valt, maar zij kunnen er wel gebruik van maken om hun eigen wetgeving op te baseren wat waarschijnlijk ook zo zal zijn.

Nieuwe indeling

Waar in het verleden de indeling volgens gewicht, hoogte en klasse gebeurde ( recreatief, klasse 2, klasse 1 a /b) zal men nu als bepalende factor het risico, de complexiteit en prestaties van de vlucht als basis nemen. Om dit risico te bepalen gaat men het gewicht van de drone, het risico van de vlucht en de locatie waar de vlucht doorgaat onder de loep nemen.

Daarnaast zijn er ook enkele vereisten waar het toestel minimaal aan zal moeten voldoen (Delegated Act).  Zoals bijvoorbeeld een verplichte identificatie plaatje op je drone, transponder voor bepaalde modellen, …

Delegated Act (DA)

DA beschrijft de minimum voorwaarden waaraan een toestel moet voldoen.

  • Toestel behoort tot een bepaalde C-klasse (zie tabel hieronder)
  • Electronic ID (Real-time broadcast – open cat)
    Deze zender zal continu een signaal uitsturen met de volgende gegevens:
    • Registratie nummer van de operator
    • Serienummer van het toestel
    • Positie en hoogte van het toestel ten opzichte van de grond (AGL)
    • Richting en snelheid over de grond
    • Positie van de piloot of de positie van opstijgen
  • Geo-awareness (weet waar je toestel exact is)
    De piloot moet ten allen tijde de volgende informatie kunnen aflezen:
    • De piloot moet ten alle tijde waarschuwingen kunnen ontvangen en een kaart kunnen raadplegen met de no-fly zones
    • Geo-fencing is niet verplicht (toestel blokkeren waar je niet mag/kan vliegen)
    • Piloot is zelf verantwoordelijk voor de accuraatheid van de data voor elke vlucht (updates van de kaart beschikbaar maken op de drone)

C-klasse van het toestel

Het MTOM (Maximum Take Off Mass) en de impact van het toestel bepaald binnen welke klasse je hier valt. -> risico

Je drone zal dus in één van de onderstaande klasse vallen op basis van zijn gewicht of impact.  Deze klasse zal dan als basis dienen voor de Implementing Act waaronder je dan minimaal kan vliegen. 

KlasseOmschrijvingMTOM/JGeo – AwarenessOperator registratie
C0Speelgoed< 250 grNEENEE, als geen camera
C1Hobby< 80 J Vterm of < 900 grJAJA
C2Prosumer< 4 kgJAJA
C3Professional< 25 kgJAJA
C4Aero-model< 25kgJAJA

Wie is de Operator?

De operator is niet altijd de piloot. De operator is de legale entiteit die verantwoordelijke is voor de organisatie van de vlucht. Dit kan zowel een natuurlijke persoon of bedrijf zijn en is diegene voor wie de piloot vliegt.

Wie is de piloot?

De piloot is diegene die het toestel bedient en controle heeft over het toestel. De piloot is ten allen tijde verantwoordelijk voor de uitvoering van de vlucht en neemt de beslissingen.

De piloot zorgt voor:

  • een toelating van alle betrokken personen na een risico briefing
  • een VLOS operatie, eventueel met behulp van een waarnemer
  • nooit vliegen in de buurt van of in een zone waar een nood situatie aan de gang is

Implementing Act (IA)

De IA zijn de vereisten gerelateerd aan de vliegoperatie en de registratie van het toestel.

Volgens wat de vliegoperatie juist zal inhouden zal men de vlucht opdelen volgens drie categorieën:

  • Open categorie
    • De meeste particuliere drone bestuurders
    • Modelvliegen
    • Fotografen
    • Geautomatisseerde vluchten (met piloot)
  • Specifieke categorie
    • BVLOS operaties
    • goederen transport
    • Autonome vluchten (zonder piloot)
  • Gecertificeerde categorie
    • Air Taxi
    • Internationale IFR vluchten
    • Pakjes leveren boven personen

Open Category

  • Laag risico
  • Geen authorisatie of notificatie van de vlucht nodig Maximum 120m AGL (Above Ground Level – punt van opstijgen)
  • Alleen VLOS (Visual Line Of Sight) toegelaten eventueel via een waarnemer
  • Gebruik van een drone met maximum 25kg MTOM 
    Hieronder vallen dan de klasse C0, C1, C2 , C3 en C4
  • Praktijkvoorbeelden: Doorsnee hobbypiloot, Modelbouw vliegers, Fotografen, zelfbouw, bepaalde reeds bestaande drones (aankoop voor 1 july 2020)
  • CE keurmerk verplicht
  • Omvat geautomatiseerde vluchten (steeds tussenkomst piloot mogelijk)
  • Alle betrokkenen bij de uitvoering van de vlucht dienen voldoende op de hoogte gebracht te zijn van de vlucht risico’s, diegene die niet op de hoogte zijn worden beschouwd als niet betrokken personen.
  • Vliegen kort bij of in een zone waar hulpdiensten actief zijn is niet toegelaten

De open categorie is de meest omvangrijke en ook voor de meesten onder ons van toepassing.

Een verder opdeling is hier nodig:

  • OPEN A1
    • OPEN A1/C0
    • OPEN A1/C1
  • OPEN A2
    • OPEN A2/C2
  • OPEN A3
    • OPEN A3/C2
    • OPEN A3/C3
    • OPEN A3/C4

OPEN A1/C0

Europese Wetgeving 6/2020 - Eenvoudig uitgelegd - www.dronedepot.be

  • Vliegen boven mensen die niet betrokken zijn bij de vlucht mag
  • Vliegen boven een mensen massa mag NIET
  • Alleen VLOS toegelaten
  • Maximum hoogte 120m AGL tov. opstijgpunt
  • Gebruik van een drone met C0 keurmerk (typisch speelgoed drone of zelfbouw (bv racedrones)):
    • < 250gr zonder camera
    • Geo-awareness niet verplicht
    • Operator registratie niet nodig
  • CE keurmerk
  • geen minimum leeftijd
  • Gekend met de handleiding
  • Maximum snelheid 19m/s
  • Follow-Me functie binnen een radius van 50m

OPEN A1/C1

Europese Wetgeving 6/2020 - Eenvoudig uitgelegd - www.dronedepot.be

  • U mag niet intentioneel vliegen boven personen die niet betrokken zijn bij de vlucht
  • Vliegen boven een mensen massa mag NIET
  • Alleen VLOS toegelaten
  • Maximum hoogte 120m AGL tov. opstijgpunt of maximum hoogte moet instelbaar en afleesbaar zijn
  • Gebruik van een drone met C1 keurmerk (hobby drone):
    • Maximum 80J energie of < 900 gr
    • Electronic ID
    • Geo-awareness met piloot visualisatie
    • Operator registratie verplicht
    • Identificatie plaatje met vermelding van registratie nummer
  • CE keurmerk
  • Minimum leeftijd wordt door de lidstaat bepaald en is tussen 12 en 16 jaar
  • Gekend met de handleiding
  • Online training gevolgd
  • Online test uitgevoerd en in het bezit van een bewijs
  • Maximum snelheid 19m/s
  • Follow-Me functie binnen een radius van 50m
  • Lost Link management
  • Battery warning

OPEN A2/C2

Europese Wetgeving 6/2020 - Eenvoudig uitgelegd - www.dronedepot.be

  • U mag NIET vliegen boven personen die niet betrokken zijn bij de vlucht
  • Vliegen boven een mensen massa mag NIET
  • Alleen VLOS toegelaten
  • Maximum hoogte 120m AGL tov. opstijgpunt
  • Gebruik van een drone met C2 keurmerk  (“Prosumer” drone):
    • < 4kg
    • Electronic ID
    • Geo-awareness met piloot visualisatie
    • Operator registratie verplicht
    • Identificatie plaatje met vermelding van registratie nummer
  • CE keurmerk
  • Minimum leeftijd wordt door de lidstaat bepaald en is tussen 12 en 16 jaar
  • Gekend met de handleiding
  • Certificaat voor drone piloot na het behalen van:
    • Online training (idem als Cat. A1/C1)
    • Online test (idem als Cat. A1/C1)
    • Bewijs van praktische zelftraining
    • Bijkomende A2 theoretische kennis test
  • >30m horizontale afstand tot niet personen die niet betrokken zijn bij de vlucht
    >5m wanneer low-speed mode is geactiveerd

OPEN A3

Europese Wetgeving 6/2020 - Eenvoudig uitgelegd - www.dronedepot.be

  • U mag vliegen boven personen die niet betrokken zijn bij de vlucht enkel en alleen wanneer deze niet in gevaar kunnen komen
  • Vliegen boven een mensen massa mag NIET
  • Alleen VLOS toegelaten
  • Maximum hoogte 120m AGL tov. Opstijgpunt
  • >150m horizontale afstand tot woonwijken, commerciele centra, recreatie of industrie zones
  • CE keurmerk
  • Minimum leeftijd wordt door de lidstaat bepaald en is tussen 12 en 16 jaar
  • Gekend met de handleiding
  • Certificaat voor drone piloot na het behalen van:
    • Online training (idem als Cat. A1/C1)
    • Online test (idem als Cat. A1/C1)
  • Lost link management (bv. return to home)

Open A3 / C2 (prosumer)

  • < 4kg
  • Transponder met ID gegevens
  • Geo-awareness met piloot visualisatie
  • Operator registratie verplicht
  • Identificatie plaatje met vermelding van registratie nummer
  • Low-speed mode (3m/s)
  • Geen scherpe randen
  • Batterij waarschuwing
  • Maximum geluidsnormen
  • Voorzien zijn van lichten
  • Beveiligde C2 link

Open A3 / C3 (professional)

  • < 25kg en <3m spanwijdte
  • Transponder met ID gegevens
  • Geo-awareness met piloot visualisatie
  • Operator registratie verplicht
  • Identificatie plaatje met vermelding van registratie nummer
  • Batterij waarschuwing
  • Maximum geluidsnormen
  • Voorzien zijn van lichten
  • Beveiligde C2 link

Open A3 / C4 (Aero model)

  • Enkel geldig voor kits, zelfbouw maakt hier geen deel van uit en valt onder de regelgeving van de modelluchtvaart
  • Automatische vluchten niet toegestaan (waypoints)
  • Enkel indien de vliegzone dit voorschrijft, men zal een zone creëren waar modelbouwvlieg clubs hun vliegveld kunnen uitbaten (dit bestaat nu reeds en zal waarschijnlijk niet veranderen)
    • Transponder met ID gegevens
    • Geo-awareness met piloot visualisatie
    • Identificatie plaatje met vermelding van registratie nummer
  • Operator registratie verplicht
  • Indien gevlogen wordt op een erkend modelvliegterrein (Aeromodel zone) dan dient men de regelgeving te volgen die daar geldt.

Een overzichts tabel

Europese Wetgeving 6/2020 - Eenvoudig uitgelegd - www.dronedepot.be

Specific Category

  • Verhoogd risico
  • Indien de vlucht volgens een ‘Standaard scenario’ verloopt volstaat een notificatie anders is er authorisatie nodig van een CA voor de aanvang van de vlucht gebasseerd op een SORA (Specific Operations Risc Assessment) -> Risico Analyse
  • Praktijkvoorbeelden: BVLOS operaties (lineaire inspecties, mapping), goederen transport, alle vluchten die niet onder de Open Categorie of de Certified Category vallen
  • Omvat autonome vluchten (zonder tussenkomst van een piloot)
  • Piloot moet minimum competenties hebben zoals:
    • operationele procedures kennen (flight-planning, pre-flight en post-flight inspecties, nood procedures, …)
    • auronautische communicatie kunnen voeren
    • beheersen van het vliegpad en de automatie ervan
    • problem-solving en de juiste beslissingen kunnen nemen
    • Situatie beheer
    • airmanship
  • SORA risico analyse verplicht

Certified Category

  • Hoog risico – Vlucht is even risicovol als een bemande vlucht
  • Authorisatie vereist door gecertifieerde instantie (bijv. DGLV voor België), gecertificeerde UAS met gelicentieerde piloot
  • Praktijkvoorbeelden: Air taxi, Internationaal IFR (carga, passagiers), pakjes leveren boven mensen
  • Vlucht kan/mag mensen vervoeren of transport van gevaarlijke goederen

Tijdslijn

Deze nieuwe wetgeving zal door alle Europese lidstaten in voege gaan vanaf 1 juli 2020.

Drones zonder CE markering kunnen nog gebruik maken van de A1 en A3 categoriën ook na 1 juli 2022, maar mogen na 1 julie 2022 niet meer verkocht worden.

Drones verkocht na 1 juli 2022 moeten een CE markering hebben.

Wat met je reeds behaalde licentie (Belgische piloten)?

Wanneer de nieuwe Europese wetgeving effectief actief wordt zal de huidige Belgische wetgeving komen te vervallen en daarmee ook de huidige brevetering Klasse 2 en Klassen 1 (a en b).

Voor België zal DGLV hier nog de transitie bepalen.  Klasse 2 brevetering lijkt hier voldoende te zijn voor de competenties die nodig zijn voor de open categorie. Voor Klasse 1 piloten is het nog niet helemaal duidelijk maar zij zullen zeker hun voordeel halen uit de reeds behaalde certificatie en kennis.
In ieder geval zal dit duidelijk moeten zijn tegen juni 2020.

Droneguide

Naast de wetgeving is het ook zeer belangrijk dat een dronepiloot ten allen tijde op de hoogte is van de geldende restricties op de plaats en moment van de vlucht. Hij kan zich uitstekend voorbereiden door gebruik te maken van droneguide.be.

Deze online app, verkrijgbaar voor zowel iOS en Androïd, geeft up-to-date informatie over de airspace en de niet te onderschatten NOTAM’s. Deze laatste geeft belangrijke informatie over geldende restricties of activiteiten die van belang zijn voor de drone piloot.

In zijn meest recente versie die gelanceerd op 12/9/2019 werd een gebruikersportaal toegevoegd die nu ook aan de klasse 1 operatoren toelaat om via Droneguide zijn vlucht te plannen, notificaties te versturen en zelfs derogatie aan te vragen.

Bron: skeyes

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *